Defensie knapt het fort op

Na 78 jaar doken verleden week Nederlandse militairen op in het oude Fort aan de Buursteeg in Renswoude. Het betrof de 102 Constructiecompagnie van het 101 Geniebataljon die bij wijze van oefening constructiewerkzaamheden uitvoerde.

Tekst Bert Rietberg. Lead foto Jan van Hal
 

In februari 2013 werd het restant van een onderkomen voor pantserafweergeschut aangetroffen op het Fort aan de Buursteeg. De genisten maakten een overdekking hiervoor en deze zal weer een traditionele aarden deklaag krijgen. De positie en vorm van het onderkomen is gebaseerd op veldonderzoek, foto's, schetsen van gemobiliseerde militairen, gevechtsverslagen uit het NIMH, militaire kaarten en andere bronnen waaronder luchtfoto's.


Genisten brengen de bekisting aan op het onderkomen voor pantserafweergeschut. Foto Bert Rietberg

Een jaar eerder was het onderzoek gestart naar een verdwenen kazemat die uitkeek op de Slaperdijk. In 2010 was tijdens de transformatie van Camping de Batterijen naar het herstelde Fort aan de Buursteeg al beton aangetroffen op de locatie. Na het vrijgraven en verplaatsen van het beton in 2012 bleef het materiaal zes jaar in de berm liggen. Afgelopen week ging het meest herkenbare deel van de kazemat door een bergingswagen van de genie terug naar zijn oude plek. De militairen wisten het element zo te plaatsen dat het schietgatraam uitkijkt op de Slaperdijk, de hoge en droge toegang tot het fort. Er zijn geen plannen om de kazemat verder te herstellen of reconstrueren. Het restant herinnert aan de meidagen van 1940 toen drie Nederlandse militairen werden gedekt door het beton van deze kazemat.


Met een bergingsvoertuig werd het restant van kazemat S57c weer op zijn originele plaats gezet. Wapeningsstaal verbindt de betonbrokken. Het schietgatraam met kijkt uit op de Slaperdijk. Foto: Bert Rietberg

In de uiterste hoek van het fort werd in augustus 2012 het restant gevonden van een gietstalen koepelkazemat. Archeologen ontdekten sporen van loopgraven in de grond, die leidden naar deze locatie. Later onderzoek bevestigde de conclusies van de archeologen: op luchtfoto's waren de loopgraven te zien, die slingerden door het gehele terrein. Deze met hout beklede gangen moesten de militairen in 1940 een relatief veilige route bieden naar de diverse kazematten en mitrailleurposten. De genie heeft een stukje van een dergelijke loopgraaf aangelegd richting de koepelkazemat. Van de koepel resteert nog een fragment: het overige staal werd in 1941 door de bezetter afgevoerd richting Duitsland om te worden hergebruikt voor de oorlogsindustrie. 


Loopgraaf op de redoute, het schiereiland, in de uiterste noordwesthoek van het fort. Foto: Bert Rietberg

Naast genoemde werkzaamheden heeft de genie nog tal van hijs- en constructiewerkzaamheden uitgevoerd. Het ontvangen schildje van de 102 Constructiecompagnie uit Wezep krijgt een mooie plek in het Grebbelinie bezoekerscentrum, dat deze plaatsen van herinnering in de rondleidingen over het fort zal meenemen.

Defensie maakte een filmpje van de constructiewerkzaamheden. Bekijk het op Facebook.